ماراتن مهر در خیابان‌های تبریز؛ تمهیدات ویژه برای کاهش بار ترافیکی بازگشایی مدارس

معضل ترافیک در کهن‌شهر تبریز با بیش از یک میلیون دستگاه خودرو و شبکه‌ای از معابر که تنها گنجایش یک‌سوم این میزان را دارد، با فرا رسیدن فصل بازگشایی مدارس وارد مرحله حساسی می‌شود؛ گره کوری که گشودن آن افزون بر هماهنگی میان ارگان‌های متولی، نیازمند فرهنگ‌سازی ترافیکی و استفاده حداکثری شهروندان از ناوگان حمل‌ونقل عمومی است.
نگاه آذربایجان تبریز/ وحید یوسفی: معضل پیچیده و طاقت‌فرسای ترافیک در کلان‌شهر تبریز سال‌هاست از یک چالش مقطعی عبور کرده و به دغدغه‌ای ساختاری و مزمن تبدیل شده است. انباشت بیش از حد خودروها در مقابل معابر محدود و کم‌حجمی که تناسبی با رشد جمعیت شهری ندارند، در کنار کمبود آموزش‌های عمومی و شهروندی و ضعف مهارت‌های تخصصی برخی رانندگان، کلاف ترافیک را هر روز سردرگم‌تر می‌کند.
این در حالی است که دست‌کم ۱۱ نهاد و ارگان مختلف در حوزه ساماندهی عبور و مرور و ایمنی تردد شهری دارای وظایف قانونی هستند، اما متأسفانه عملکرد جزیره‌ای و انجام ندادن کامل تکالیف از سوی برخی از این ارگان‌ها، بار سنگین ناهماهنگی را بیش از پیش بر دوش شبکه معابر شهری و شهروندان تحمیل کرده است.
تدابیر ویژه شهرداری برای مهرماه: حمل‌ونقل عمومی یک ماه رایگان شدمحمدرضا روشنی، معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهردار تبریز در گفتگو با نگاه آذربایجان، با تشریح تمهیدات ویژه مدیریت شهری به مناسبت بازگشایی مدارس اظهار می کند: در تبریز حدود ۳۵۰ هزار دانش‌آموز روانه مدارس می‌شوند که به طور میانگین سالانه حدود ۱۰ درصد آنان از سرویس مدارس استفاده می‌کردند؛ اما امسال به دلیل تردید خانواده‌ها در خصوص نحوه برگزاری حضوری دوره‌های آموزشی، ثبت‌نام سرویس مدارس در مقایسه با سال گذشته نزدیک به ۷۰ درصد کاهش یافته و تاکنون تنها در حدود ۳ هزار مورد ثبت‌نام صورت گرفته است.

روشنی با تأکید بر اینکه تدابیر شهرداری برای مهار شوک ترافیکی ناشی از این وضعیت برنامه‌ریزی شده است، می گوید: به منظور پاسخ به این شرایط و رفاه حال شهروندان، با مصوبه شورای اسلامی شهر تبریز، خدمات‌رسانی خطوط اتوبوس‌های تندرو (BRT) و قطار شهری (مترو) به مدت یک ماه از ۲۲ شهریور تا ۲۲ مهرماه رایگان شده است.
معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهردار تبریز  در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه در ایام بازگشایی مدارس استقرار مامران پلیس راهور در گلوگاه‌های ترافیکی افزایش می‌یابد، گفت: میانگین سفرهای درون‌شهری تبریز روزانه در حدود سه و نیم میلیون نفر است که در فصل بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها ۳۰ درصد به این رقم افزوده می‌شود و به رقم چهار میلیون و ۶۵۰ هزار نفر بالغ می‌شود.
او ادامه می‌دهد: علاوه بر این، خرید ۲۵ دستگاه اتوبوس برقی و بازسازی ۱۰ دستگاه اتوبوس دوکابین انجام شده و این ناوگان در مسیر خطوط بی‌آرتی به کار گرفته می‌شوند. ناوگان تاکسیرانی تبریز نیز با ۱۰ هزار دستگاه تاکسی آمادگی کامل دارد تا متقاضیان سرویس مدارس را حتی در صورت استقبال صددرصدی پوشش دهد.
به گفته روشنی، همچنین برای روان‌سازی تردد، هرگونه مجوز حفاری و اجرای پروژه‌های جدید عمرانی تا ۹ مهرماه متوقف شده و خطرزدایی و ایمن‌سازی پیرامون مدارس دولتی و غیرانتفاعی نیز به صورت مستمر پیگیری می‌شود.
این مقام مسئول همچنین یادآور می‌شود: همچنین مسئولان ترافیکی ما در وزهای آغازین بازگشایی مدارس در مرکز کنترل ترافیک مستقر خواهند شد و از طریق ۱۲۰۰ دوربین منصوبه در معابر سطح شهر، به پایش ترافیک معابر و خیابان‌های تبریز بپردازند.

فرهنگ ترافیکی خانواده‌ها؛ پاشنه آشیل روان‌سازی معابربا آغاز سال تحصیلی و جابه‌جایی هم‌زمان صدها هزار دانش‌آموز، معابر اطراف واحدهای آموزشی به یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های ترافیکی تبدیل می‌شوند. در این میان، نقش رفتارهای فردی والدین و شیوه تردد شهروندان اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند؛ زیرا کوچک‌ترین توقف نابجا می‌تواند موجی از انسداد را به کیلومترها آن‌سوتر منتقل کند.سرگرد شوقی، رئیس مرکز کنترل ترافیک پلیس راهور کلان‌شهر تبریز، در این زمینه تصریح می کند: با شروع سال تحصیلی جدید و تقارن آن با فصل تعلیم و تربیت، به‌طور طبیعی حجم ترافیک به اوج خواهد رسید و ساماندهی این شرایط، علاوه بر استقرار گسترده نیروهای پلیس راهور، مستلزم همکاری همه‌جانبه خانواده‌ها و شهروندان است. تقاضای جدی ما از والدین گرامی این است که خودروهای خود را حتماً در محل‌های مجاز پارک کنند و از توقف در مقابل درب ورودی مدارس خودداری نمایند؛ زیرا تجربه‌های پیشین نشان داده است که یک توقف دوبله ساده در محدوده آبرسان می‌تواند گره ترافیکی سنگینی ایجاد کند که دامنه آن تا منطقه مارالان کشیده شود.وی با اشاره به خطرات رانندگی افراد غیرمجاز افزود: اولیای محترم حتماً مدارک و گواهینامه رانندگانی را که مسئولیت جابه‌جایی فرزندانشان را بر عهده می‌گیرند به دقت بررسی کنند، چرا که در گذشته مواردی از رانندگی فاقد گواهینامه در این حوزه مشاهده شده است. همچنین به منظور رفع هم‌پوشانی ساعات تردد سرویس مدارس و کارمندان، پیگیر شناورسازی ساعات کاری ادارات در تبریز هستیم تا از تمرکز بار ترافیک صبحگاهی کاسته شود.کالبدشکافی وضعیت معابر تبریز: تردد ۳ برابری نسبت به ظرفیت جاده‌ها
محبوب عبدالله‌پور، مدیرعامل سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تبریز، با ارائه آماری دقیق از وضعیت ترافیکی شهر بیان می کند: ظرفیت اسمی معابر تبریز پاسخگوی تردد حدود ۳۵۰ هزار خودرو است، در حالی که امروزه بیش از یک میلیون خودرو در این شهر در حال تردد هستند. این یعنی شبکه معابر با فشاری معادل سه برابر ظرفیت واقعی خود مواجه است. علاوه بر این، روزانه حدود ۲۰۰ هزار خودرو به تبریز وارد و به همین میزان نیز خارج می‌شوند که حدود یک‌سوم این ترددها از محور صنعتی و پرترافیک غرب شهر (تبریز ـ آذرشهر) صورت می‌گیرد.

عبدالله‌پور با ابراز نگرانی از نرخ فزاینده ورود خودروهای نو به چرخه ترافیک عنوان می کند: سالانه نزدیک به ۵۰ هزار خودروی جدید وارد خیابان‌های تبریز می‌شود، در حالی که آمار اسقاط خودروها تنها به حدود یک هزار و ۲۰۰ دستگاه در سال محدود است.
مدیرعامل سازمان مدیریت و مهندسی شبکه حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تبریز ادامه می‌دهد: از طرفی شاخص مالکیت خودرو در تبریز به ازای هر یک هزار نفر حدود ۶۰۰ دستگاه است، در حالی که این رقم در مشهد و شیراز حدود ۵۰۰ و در اصفهان حدود ۴۰۰ دستگاه برآورد می‌شود.
به گفته عبدالله‌پور، همچنین ۵۴ درصد از کل سفرهای درون‌شهری در تبریز با خودروهای تک‌سرنشین یا شخصی صورت می‌گیرد که الگوی نامناسبی است و نشان می‌دهد در حال حاضر به‌طور متوسط هر ۵ خودرو تنها ۸ نفر را در سطح شهر جابه‌جا می‌کنند.
مدیرعامل سازمان ترافیک شهرداری تبریز با انتقاد از صدور بی‌رویه برخی مجوزهای کسب بدون بررسی ترافیکی اظهار کرد: صدور مجوزهای صنفی بدون اجرای الزامات عارضه‌سنجی ترافیکی، نقاطی خاص از شهر را با تراکم فوق‌العاده سفر مواجه می‌کند که در این راستا گشت‌های مشترک مدیریت شهری، پلیس و اتحادیه‌های صنفی برای رفع سد معبر نمایشگاه‌های خودرو در حال اجراست. همچنین در حوزه فرهنگ‌سازی و بازدارندگی، طی ۵ ماه نخست سال جاری، ۵ هزار و ۶۰۰ راننده متخلفِ فاقد گواهینامه و زیر ۱۸ سال شناسایی و به مراجع قضایی معرفی شده‌اند که این آمار تأکیدی روشن بر ضرورت ورود قاطع خانواده‌ها و آموزش و پرورش به مقوله انضباط اجتماعی است.

آزمون بزرگ پاییز و ضرورت هم‌گامی شهروندان با خادمان ترافیکشرایط ترافیکی مهرماه امسال و کاهش اقبال به سرویس‌های مدارس، زنگ خطری جدی برای انسداد معابر شهری تبریز است و می‌طلبد که همه ما بسیار بیش از سال‌های گذشته هوای نظم و تردد شهرمان را داشته باشیم.
در این مقطع حساس که مدیریت شهری با فراهم کردن بستر رایگان مترو و خطوط تندرو (BRT) به مدت یک ماه، گامی عملی برای تشویق عمومی برداشته است، شایسته است شهروندان نیز وابستگی به خودروهای شخصی را به حداقل رسانده و با پرهیز از توقف‌های دوبله و قانون‌شکنی در جوار مدارس، حداکثر هم‌افزایی و همراهی را با مأموران خدوم پلیس راهور و نیروهای خدمات شهری تبریز نشان دهند تا سال تحصیلی جدید با آرامش و انضباط در سطح خیابان‌ها آغاز شود.