موزه مشاغل آذربایجان، سند مصور تاریخ و فرهنگ

به گزارش آوای سهند، موزه مشاغل تبریز با آن عناصر واقعی که از سال‌های دور در غرفه‌های امروز جاخوش کرده‌اند، بی‌اختیار، حتی اگر تاریخ ندانی تو را به عصر چراغ زنبوری و دیوارهای کوتاه و خیابان‌های نه چندان شلوغ می‌برد. عصر تلگراف و  ماشین نویسی. موزه مشاغل تبریز که در مقایسه با موزه‌های مشابه از جمله موزه های مردم‌شناسی در سطح کشور و استان منحصربه‌فرد و ویژه است چرا که تک‌تک ابزاری که در این موزه ارزشمند برای معرفی مشاغل دست‌کم هشتاد سال پیش به کار رفته‌اند، همه از همان روزگارند و هیچ‌یک از عناصر این موزه بازسازی شده نیستند و این همان فوت کوزه‌گری کار است که این مجموعه را از دیگر مجموعه‌های مشابه متمایز می‌کند. نوع انتخاب و دست یافتن به این همه ابزار قدیمی که هر کدام روزی مورد استفاده در زندگی روزمره بوده‌اند نشان می‌دهد که موسس این موزه تا چه اندازه برای مستند کردن و معرفی تاریخ و فرهنگ این شهر دارد.

رضا سرابی، موسس موزه مشاغل، خود در این خصوص می‌گوید: تمام وسایلی که در این موزه مشاهده می‌کنید، وسایلی هستند که روزگاری در حجره‌های بازار تبریز مورد استفاده بوده‌اند و تنها عنصر بازسازی شده در این موزه غرفه‌ها هستند که به سبب معماری مدرن داخل ساختمان نیاز داشتیم که به صورت قدیمی بازسازی کنیم. ای موضوع البته کار من را سخت‌تر می‌کند چرا که شیوه نگهداری این ابزار به دلیل خیلی قدیمی بودن بسیار مشکل و نیازمند شرایط خاص است.

وی می‌افزاید: تمام این ابزار از داروهای داروخانه قدیمی گرفته تا چای‌های تجارتخانه و وسایل آهنگری هرکدام ریشه در تاریخ اجتماعی تبریز دارد و تنها یک مجموعه برای نمایش ابزار قدیمی نیست بلکه به راحتی و بدون هیچ توضیحی پیشینه اجتماعی و فرهنگی تبریز را در قرون گذشته بازگو می‌کند.

به گفته رضا سرابی جمع‌آوری وسایل این مجموعه حاصل چندین و چند سال تلاش و مطالعه و کاوش است که امروز دارند به هدر می‌روند. و البته ناگفته نماند که این گلایه منحصر به رضا سرابی نیست محمدعلی جدیدالاسلام که تعداد ۱۵۰ دوربین قدیمی از مجموعه شخصی خود را در این موزه به نمایش گذاشته است نیز از بی‌توجهی مسئولین شکایت دارد.

اما به واقع چند نفر از مردم همین شهر از وجود چنین موضوعی خبر دارند. صرف‌نظر از محل سخت‌الوصول و دور از نظر موزه، متولی ایجاد این مجموعه تا چه حد برای معرفی این پتانسیل مهم تبلیغات انجام داده است؟ آن تعداد از کسانی که از ماهیت موزه خبر دارند و قصد بازدید دارند با بی‌نظمی در ساعات بازدید مواجه می‌شوند و ممکن است به درِ بسته بخورند.

رضا سرابی، پیش از فرارسیدن سال ۲۰۱۸ در مصاحبه‌ای گفته بود که تبریز ۲۰۱۸ فقط حرف است و در عمل حرکتی دیده نمی‌شود و ما امروز در میانه‌ی رویدادی تا این حد مهم این را در تمام ابعاد خود احساس می‌کنیم. تبریز ۲۰۱۸ قرار بود گردشگرانی را از سراسر دنیا به این شهر بکشاند و به عنوان شهر نمونه گردشگری خود را در معرض شناخت قرار دهد اما در طراحی لوگو و بیلبوردهای تبلیغاتی گیر کرد و ما جز یک عبارت خشک و خالی که مثل “شهر اولین‌ها” لوث شده، نشانه‌ای از تلاش در این راستا نمی‌بینیم.

در مقایسه با دیگر شهرها که از اتفاق شهر نمونه گردشگری نیستند، شهر اولین‌ها هم نیستند، اتفاقا مسئولانشان هم تا این حد اهل حرف زدن و حرف و حرف زدن نیستند، می‌بینیم که هر اثر تاریخی و هر پتانسیل گردشگری در گوشه و کنار شهر معرفی می‌شوند اما….

موزه مشاغل، مشتی‌ست نمونه خروار که مثل بسیاری از داشته‌های این شهر باستانی دارد به باد می‌رود و اگر تبریز ۲۰۱۸ زمانی برای دیده شدن آن نباشد دیگر کی و چگونه قرار است این بخش از سند تاریخ و فرهنگ را در معرض دید عموم قرار دهیم؟ این موزه، مجموعه‌ی جوانی است که تکه‌ای از تاریخ فرهنگی و اجتماعی تبریز را به نمایش می‌گذارد و متاسفانه همچون آثار تاریخ صد یا دویست ساله شناخته شده نیست و اگر تبریز ۲۰۱۸ فرصتی برای این معرفی نیست، پس این رویداد در کدام وادی و حوزه قرار است حرکتی انجام دهد؟

تبریز ۲۰۱۸ در نیمه دوم خود به سرمی‌برد و رو به پایان است و اگر به آن هدفی که باید و شاید نرسید دلیلی جز کم‌کاری‌های داخل استان ندارد و دیگر حنای مقایسه تبریز با مشهد و اصفهان و … رنگی ندارد. موزه مشاغل هم خودش فکری به حال خودش می‌کند شما به کار خود مشغول باشید.

………………………………..

منبع : نصر گزارش از پری اشتری