سدمعبر، بلای جان نظم و ترتیب معابر عمومی

سد معبر، به ویژه در معابر پرتردد شهری یکی از عوامل بروز نظم و اختلال در ترافیک و تردد شهروندان است؛ هر مغازه دار بخشی از خیابان یا پیاده رو را به خود اختصاص داده و با چیدن سبدهای خالی حتی، مانعی برای پارک خودرو و یا عبور شهروندان ساخته است.

نگاه آذربایجان تبریز/خاطره میرزایی: دنده عقب گرفتم تا ماشین را در کنار خیابان پارک کرده و وارد یکی از ادارات شوم؛ تا فرمان را بپیچانم، دیدم یکی از مغازه داران چند سبد را در جای پارکی که در نظر گرفته بودم، قرار داد و مانع پارک خودرو شد؛ پیاده شده  ودلیل را پرسیدم که با پاسخی تعجب آور روبرو شدم، مبنی بر اینکه اینجا جلوی مغازه من است و متعلق به من؛ و شما حق ندارید اینجا پارک کنید!
فارغ از صحبتهای بی نتیجه با مغازه دار در خصوص معابر عمومی و قوانین مربوط به آن، وقتی با اندکی دقت به فضاهای عمومی شهر می نگریم، چنین پدیده هایی را در اکثر خیابانها و پیاده روهای شهر می بینیم؛ سد معبر در اشکال و انحای مختلف، از سوی کسبه و اصناف و گاه حتی از سوی شهروندان انجام می شود و تاکنون نیز چاره اساسی برای آن اندیشیده نشده است.
سد معبر، به ویژه در معابر پرتردد شهری یکی از عوامل بروز نظم و اختلال  در ترافیک و تردد شهروندان است؛ هر مغازه دار بخشی از خیابان یا پیاده رو را به خود اختصاص داده و با چیدن سبدهای خالی حتی، مانعی برای پارک خودرو و یا عبور شهروندان ساخته است. بعضی ها پارا فراتر گذاشته و با نصب پل مابین خیابان و پیاده رو، با ظاهری قانونی مانع پارک خودروها می شوند. قرار  دادن بنرها و استندهای تبلیغاتی نیز یکی از گونه های سدمعبر محسو.ب می شود.
علاوه بر مغازه داران، گاه شهروندان نیز دست به ایجاد سدمعبر برای دیگر شهروندان می زنند، مصالح ساختمانی ریخته شده در پیاده روها و گاه در خیابانها، بخش وسیعی از این معابر را به خود اختصاص می دهد. نخاله ها  و زباله های ساختمانی، لوازم و وسایل به درد نخور منزل و حتی نصب مانع برای جلوگیری از پارک خود رو در کنار دیوار ساختمان، از دیگر اشکال سدمعبر است.
و اما حکم چیست؟ مطابق ماده ۱۰۰ قانون شهرداری ها، هرگونه تصرف غیرمجاز در معابر عمومی به عنوان سد معبر محسوب می‌شود و شهرداری‌ها موظفند برای حفظ حقوق شهروندان و تسهیل تردد، با متخلفان برخورد کنند. این قوانین شامل اقدامات نظارتی و اجرایی شهرداری‌ها است که به‌منظور جلوگیری از سد معبر و برقراری نظم در خیابان‌ها وضع شده است.
پس در گام اول، معاونت محیط زیست و خدمات شهری شهرداری تبریز موظف به برچیدن این موانع و برخورد با عوامل سدمعبر است. در وهله دوم نباید از نقش شهروندان در این زمینه غافل بود. فضاهای عمومی شهر متعلق به تمامی شهروندان است ونمی توان به بهانه اینکه اینجا مقابل مغازه من یا منزل من است، راه را بر عبوردیگران بست؛ 
معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری تبریز در این زمینه می گوید: ابتدا باید نکته را به شکلی بارز و مشخص بیان کنیم که معابر عمومی و خیابانها و پیاده روها، ملک شخصی نیستند و افراد نمی توانند به واسطه خانه یا مغازه شان، قسمت روبروی ملک خود را که بخشی از فضاهای عمومی شهر است، متعلق به خود بدانند.
انصاری تاکید می کند: این فضاها باید در اختیار همه شهروندان قرار بگیرد و هر گونه تصرفی در این قسمت ها، خلاف قانون است و سد معبر محسوب می گردد. شهرداری هم به عنوان متولی امور شهری، وظیفه خود می داند که با این موارد برخورد کرده و گاه نیروی انتظامی نیز در این زمینه با شهرداری همکاری میکند.

وی در خصوص کارهایی که منجر به سد معبر می شود، اظهار می کند: چیدن اجناس و اقلامِ فروشی در پیاده رو یا خیابان، نصب تابلو و ساخت سکو در حریم خیابان یا پیاده رو، قرار دادن موانع مختلف در مقابل مغازه به ویژه در خیابان برای جلوگیری از پارک خودروها و امثالهم، از جمله مصادیق سد معبر است که علاوه بر نقض قانون شهروندی، موجب مسدود شدن مسیر عبور عابران پیاده و حتی وسایل نقلیه شده و ضمن ایجاد ناهنجاری های بصری، نظم شهر را نیز بر هم می زنند.
معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری تبریز ضمن تاکید بر برخورد قانونی با چنین تخلفاتی می افزاید: طرح نظارت مستمر بر معابر عمومی با هدف ایجاد شهری منظم، زیبا و ایمن برای شهروندان به صورت روزانه در دستور کار قرار گرفته و علاوه بر مغازه داران، کسبه سیار و وانت بارهای متخلف نیز تحت کنترل هستند.
انصاری با ارائه آماری از اقدامات این معاونت در طی شش ماهه اول سال جاری تصریح می کند: معاونت های محیط زیست و خدمات شهری شهرداری تبریز در مناطق دهگانه شهرداری، با رصدهای روزانه و بازدیدهای میدانی، توانسته اند در شش ماه اول امسال، بیش از ۵۳۰ مورد سد معبر مغازه ای را در سطح شهر و در حوزه مناطق دهگانه شهرداری، شناسایی و رفع کنند. 
فارغ از تمامی قوانین و بایدها و نبایدهای نوشته شده در ماده ها و تبصره های آن، مسئله ای به نام وظیفه شناسی و وجدان انسانی، برتر از تمامی گفته ها و نوشته ها مطرح است؛ شهروندی که وجدانی بیدار و آگاه دارد و با وظایف خود در جامعه شهری آشناست، مسلما حقوق د یگران را به خاطر منفعت شخصی ضایع نمی کند و همانند چهارچوب خانه خود، برای شهر خود نیز احترام و ارزش قائل می شو.د. سیطره چنین اصولی بر رفتار و افکار شهروندان، شهری آرام، بدون دغدغه و زیبا برای شهروندان رقم می زند.