بازار تبريز در سراشيبي سقوط

طبق آمار منتشر شده، این بازار با داشتن حدود ۵۵۰۰ حجره،۳۵ سرا، ۲۵ تیمچه،۳۰ مسجد،۲۰ راسته و راسته‌بازار، ۱۱ دالان،۵ حمام و ۱۲ مدرسه به‌عنوان اصلی‌ترین مرکز داد و ستد تبریز شناخته می شود. این مرکز تجاری، محبوب ترین «برند» در تبریز، ایران و برخی کشورهای جهان به شمار می رود.

همین بازار با ۱۹ هكتار مساحت، حدود ۶۴۵۰ واحد تجاري – خدماتي را در خود جای داده است و حدود ۸ هزار نفر در این واحدها به كسب و كار مشغول هستند.
در زیبایی و عظمت این بازار شکی نیست اما سخن اصلی این یادداشت، اعلام خطری است برای کسب و کارهای فعلی آن. به این مفهوم که در دنیا و در ایران کسب و کارهای نوین مثل فروش اینترنتی، فروشگاههای زنجیره ای، مجتمع های تجاری  و نرم افزارهاي ارائه خدمات تجاري و معاملاتي در حال شکل گرفتن است و این کسب و کارهای نوین، قطعا خطری برای «معاملات حجره ای» بازار تبریز است، این خطر اگر امروز هم محسوس نباشد -که هست- تا ۱۰ سال آینده بدون شك نابودگر خواهد بود. پیش بینی می شود با فراگیر شدن فناوری، دیگر کسی برای خرید مایحتاج خود به بازار سرپوشیده تبريز نمی رود و حتی «عمده فروش» آن هم، بازار خود را قطعا از دست می دهد. به نظر نگارنده، کارکرد بازار تبریز در طی این ۱۰ سال باید عوض شود و برای این تغییر، لازم است کارگروهی تشکیل و به صورت کارشناسی، آلترناتیوهای مختلف بررسی شود. همچنان که « اسنپ» کسب و کار تاکسی تلفنی را از رونق انداخت،کسب و کارهای نوین دیگر هم مدرنیته ای که به همراه خواهد آورد ۴۰ گونه شغلی بازار تبریز را نابود و کم رونق خواهد کرد. در این تغییر به عنوان مثال، بازار تبریز برندی که با خود دارد، می تواند به دفاتر تجاری شرکت های بزرگ تولیدی تبدیل شود و یا صرفا به فروش برخی کالاهای خاص و سنتی ( مثل کفش- فرش دستبافت- ادویه جات- صنایع دستی) تبدیل شود و بقیه مشاغل تا به مرز نابودی نرسیده اند از آن نقل مکان کنند و در کنار آن، ایجاد رستوران های سنتی با غذاهای اصیل صرفا برای جذب گردشگر و مكاني تفريحي و مفرح، بازطراحی شود. به نظر می رسد،کارکرد فعلی بازار تبریز حتي در بطن تبريز ۲۰۱۸ نه برای گردشگر مناسب است و نه برای کسب و کارهای فعلی آن. لذا برای برون رفت از این تهدید جدی که بازار تبریز را در سراشیبی سقوط قرار داده است لازم است تدبیری اندیشیده شود تا بازار تبريز، در هجوم مدرنیته، سقوط نکرده بلکه این تهدید به فرصتی برای تبریز به عنوان مدعيان پایتخت اقتصادی ایران تبدیل شود. اين كار بزرگ، قابليت اجرا و عملياتي شدن را داراست فقط يك پيشرو و مدبر مي خواهد.

سخاوت خیرخواه