اقتصاددانِ خیّری که سیاست اقتصادی را مردمی کرد

سعید ایریلوزادیان: چهارمین همایش «زنده‌نامان تبریز» فرصتی ارزشمند برای بازخوانی چهره‌هایی است که اگرچه سال‌ها از حضور فیزیکی آنان می‌گذرد، اما اندیشه و منش‌شان همچنان در متن حیات اجتماعی و اقتصادی کشور جاری است. زنده‌یاد سید مصطفی عالی‌نسب از جمله این چهره‌هاست؛ اقتصاددانی برجسته و خیّری کم‌ادعا که سیاست اقتصادی را از اتاق‌های بسته تصمیم‌گیری به متن زندگی مردم آورد.

عالی‌نسب اقتصاد را نه یک علم انتزاعی و صرفاً مبتنی بر اعداد، بلکه ابزاری برای تأمین معیشت، حفظ کرامت انسانی و تقویت سرمایه اجتماعی می‌دانست. در سال‌های حساس پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به‌ویژه در دوران دفاع مقدس، حضور مؤثر او در عرصه تولید و تأمین کالاهای اساسی، نشان داد که می‌توان با نگاه مردمی و مسئولانه، از بحران‌ها عبور کرد.

او از معدود اقتصاددانانی بود که دانش، تجربه صنعتی و تعهد اجتماعی را در کنار هم داشت. تصمیمات اقتصادی در نگاه عالی‌نسب زمانی مشروعیت داشت که نتیجه آن در سفره مردم دیده شود. همین باور سبب شد تا او هم مورد اعتماد مسئولان باشد و هم در میان مردم، به‌عنوان چهره‌ای صادق و خیرخواه شناخته شود.

بُعد دیگر شخصیت زنده‌یاد عالی‌نسب، خیر برجسته بودن اوست. خیرخواهی برای او یک فعالیت جانبی یا نمایشی نبود، بلکه جزئی جدایی‌ناپذیر از فهم او از اقتصاد اسلامی و انقلابی به‌شمار می‌رفت. او ثروت را مسئولیت می‌دانست و معتقد بود اقتصاد زمانی سالم است که در خدمت جامعه قرار گیرد، نه در تقابل با آن.

تبریز، شهری که همواره در تاریخ ایران مهد دیانت، غیرت، تجارت سالم و پیشگامی اجتماعی بوده است، با معرفی و تحلیل چهره‌هایی چون سید مصطفی عالی‌نسب در همایش «زنده‌نامان»، بار دیگر بر هویت تمدنی خود تأکید می‌کند. عالی‌نسب فرزند همین مکتب بود؛ مکتبی که در آن **سود اقتصادی از عدالت اجتماعی جدا نیست.

چهارمین همایش زنده‌نامان تبریز با بازخوانی زندگی و اندیشه‌های زنده‌یاد سید مصطفی عالی‌نسب، پیامی روشن برای امروز اقتصاد ایران دارد: راه برون‌رفت از چالش‌های اقتصادی، از دل مردمی‌سازی سیاست اقتصادی، اخلاق‌مداری و بازگشت به الگوهای بومی و متعهد می‌گذرد.

سید مصطفی عالی‌نسب امروز در میان ما نیست، اما نام او به‌درستی در شمار زنده‌نامان قرار گرفته است؛ چرا که راهی را نشان داد که همچنان می‌تواند الهام‌بخش اقتصاددانان، مدیران و خیران این سرزمین باشد.